Μνημόσυνο ζωής

 

στη Νίκη Κ.

 

 

Περιδιαβαίνοντας τα στενά τού Bronx, όπου είχα πάει για το μνημόσυνο φίλων που χάθηκαν στα κύματα και στα δηλητήρια, και παρατηρώντας την πηχτή ομίχλη τής αλλοτρίωσης πίσω από τα φιμέ τζάμια τής (σε αντίθεση με το κουρασμένο μου μυαλό) ταχύστροφης Ferrari μου, μια βαθιά μελαγχολία ήρθε και σήκωσε την ψυχή μου ίσαμε τα κατάμαυρα σύννεφα που σκέπαζαν τη Μητρόπολη τής Νεοφιλελεύθερης Ζούγκλας. Ω ναι, βιαστικέ μου αναγνώστη, ακόμα κι ο κάτοχος ενός τέτοιου πανάκριβου τετράτροχου μπορεί να έχει τόσο βαθιά αισθήματα... εάν τυχόν αμφιβάλλεις.

Μα να που, αναπάντεχα, ήρθε απρόσκλητο απ' το απώτατο παρελθόν τής προχωρημένης πια ζωής μου ένα απόφθεγμα, που κάποτε ακούστηκε ανάμεσά μας: "Ακόμα και το πιο σκοτεινό σύννεφο, έχει ένα φωτεινό στεφάνι". Κι είδα ανάμεσ' από τα μαύρα σύννεφα, σμήνη αποδημητικών πουλιών να φεύγουν χαρούμενα για το ζεστό Νοτιά - ίσως ακόμα και την Άκκα Καμπνεκάιζ, ίσως ακόμα τον Μαρτίνο και τον Νιλς!

Είναι άσχημο ένας άνθρωπος να γκρεμίζεται στη γη. Είναι άσχημο που μπερδεύουμε την αγάπη με τον "έρωτα" για τόσα μικροπράγματα, που κανέν' από αυτά δεν πρόκειται να πάρουμε μαζί μας σαν φύγουμε (για το Νοτιά;), όσο κι αν αυτά μάς δώσανε πλούτη ή τιμές ή έστω την αίσθηση πως "κάποιοι είμαστε" εδώ στη νεοφιλελεύθερη ζούγκλα, στον πλανήτη μας. Είναι άσχημο ένας άνθρωπος να γκρεμίζεται στη γη γι' αυτά.

Τι απομένει όταν ένας άνθρωπος, δίπλα μας, φεύγει οριστικά;

Ναι, ξέρω: θλίψη. Αλλά κι αυτήν την αργοσβύνει ο χρόνος. Τι απομένει; Ναι, αναμνήσεις. Αλλά κι αυτές τις ξεθωριάζει ο χρόνος. Τι απομένει; "Είναι σκληρός ο θάνατος, σαν την αγάπη". Τι απομένει;

Εδώ, στη Μητρόπολη τής Νεοφιλελεύθερης Ζούγκλας, οι άνθρωποι δεν ξέρουν τι ν' απαντήσουν. Έχουνε, βλέπετε, ξεχάσει να πενθούν. Μη σάς φαίνεται παράξενο. Όλα πρέπει να γίνονται γρήγορα, βιαστικά, να περνάνε γρήγορα-γρήγορα στο επόμενο πανηγυράκι, στην επόμενη "παραγωγή", μην τούς αγγίξει ο θάνατος. "Θάβουμε κουτιά, θάβουμε κουτιά, κουτιά", ψέλλισε κάποτε ένας προτεστάντης ιερέας σ' ένα φίλο μου. Μη μάς αγγίξει ο θάνατος.

Το σμήνος χάθηκε στο βάθος τού ορίζοντα. Μια δέσμη φωτός πέρασε για μια στιγμή μέσ' από τη συννεφιά - και ξαναχάθηκε κι αυτή. Μάταιο να προσπαθήσεις να τη βαστήξεις, δεν αιχμαλωτίζεται το φως. Έρχεται για να δεις, για όσο αντέχεις να δεις, κι έπειτα ξαναφεύγει γιατί ξέρει πως δεν αντέχεις παραπάνω. Κράτα μόνο τα μάτια σου ανοιχτά, μην και ξανάρθει και δεν δεις τίποτα.

Βάστηξα τότε με το νου μου ένα κόσκινο κι έρριξα μέσα του όλες μου τις αναμνήσεις. Και τις κοσκίνησα. Τι μού απόμεινε;

Μού απόμεινε μόνον ό,τι είχα δώσει και μού 'χε δοθεί ανυστερόβουλα, μα εντελώς ανυστερόβουλα. Όλα τ' άλλα - κι ήταν τα περισσότερα, ασύγκριτα περισσότερα - χάθηκαν κάτω απ' τα πόδια μου, γκρεμίστηκαν στη γη. Μού απόμειναν τα δώρα, τα ειλικρινή ανυστερόβουλα δώρα, που έδωσα και μού δόθηκαν. Η δωρεά ζωής. Όχι αυτές οι "δωρεές" που γίνονται για να γλυτώσει κανείς κάτι από τους φόρους ή πάλι για να στήσει, μ' αυτές σα "δόλωμα", το μικρομάγαζο τής μικροπραμμάτειας του.

Τότε κατάλαβα πως η ζωή είναι δώρο και πως ζεις αληθινά μόνον απ' ό,τι έχεις δώσει και σού 'χει δοθεί πραγματικά ανυστερόβουλα... και πως όλα τ' άλλα, τα μικροπράγματα που τόσο αποζητάμε εδώ στη μητρόπολη τής νεοφιλελεύθερης ζούγκλας, όλη τούτη η φασαρία γύρω απ' αυτά, είναι αυτό που λέγεται θάνατος.

"Αφήστε τούς νεκρούς να θάψουν τούς νεκρούς τους".